Menu

Les Misérables

Hugo, zang en België: Het verhaal achter de tv-serie Les Misérables

Vanaf 31 maart om 21.00 uur is op BBC First de prachtige 6-delige bewerking te zien van het literaire meesterwerk van Victor Hugo. Ga mee de barricades op en volg de reis van een ongebruikelijke boekdeal met een Belgische uitgeverij, via een gigantische musicalhit naar onze sterk bezette tv-bewerking die Belgische kijkers waarschijnlijk heel bekend voorkomt!

Les Misérables was altijd al een verhaal apart.

Victor Hugo's vijftienhonderd pagina's tellende roman, die hij zeventien jaar voor publicatie in 1862 begon te schrijven over de bevrijdingsstrijd van gevangene 24601 in het postrevolutionaire Frankrijk, was het onderwerp van een van de meest riskante boekdeals ooit – een deal waarbij de ondernemende Belgische uitgeverij Lacroix, Verboeckhoven & Co betrokken was.

Zij betaalden het ongekende bedrag van 300.000 frank aan de destijds verbannen Victor Hugo om zijn roman 8 jaar lang te mogen publiceren – dit komt vandaag de dag overeen met ongeveer 3,34 miljoen euro. Ongelooflijk genoeg werd de deal gesloten zonder dat Lacroix het boek had gezien – hij had geen idee hoelang de roman was! David Bellos merkt in zijn recente boek over Hugo's meesterwerk op: “het blijft het hoogste bedrag ooit dat is betaald voor een literair werk”.

Alsof dat nog niet verbluffend genoeg was, had uitgever Albert Lacroix zelf geen geld. Het idee achter de roman fascineerde hem zo, dat hij het volledige bedrag voor Hugo's voorschot leende van de bank Oppenheim in Brussel – mogelijk de eerste banklening ooit om een roman te financieren.

Lacroix had in slechts enkele maanden zijn lening afbetaald en Hugo had een verstrekkende commerciële hit op zijn naam staan die zelfs jaren later nog zou inspireren tot meer dan vijftig films, meer dan twintig tv-bewerkingen wereldwijd, vijf videogames, een Japanse animeserie van tweeënvijftig afleveringen en natuurlijk een enorme musicalhit.

Do you hear the people sing?

Cameron Mackintosh's productie van de musical Les Misérables, ook wel ‘Les Mis’ genoemd, is dit jaar al 34 jaar te zien in de Londense theaters, waarmee het de langstlopende musical in het West End en de op één na langstlopende musical ter wereld is! Met onvergetelijke nummers zoals het opzwepende “One Day More”, het aangrijpende “Bring Him Home” en het droevige “On My Own”, is Les Mis een wereldwijd fenomeen geworden.

Als u de bekende musical ooit in het theater hebt gezien, bevindt u zich in goed gezelschap. Meer dan 70 miljoen mensen wereldwijd hebben deze show gezien. Hij is opgevoerd in 52 landen over de hele wereld en gezongen in 22 verschillende talen.

In 2012 kwam de musical Les Mis eindelijk naar het witte doek als een blockbuster van 61 miljoen dollar met in de hoofdrollen Hugh Jackman, Russell Crowe, Anne Hathaway en Eddie Redmayne. Ook nu bleken de barricades onweerstaanbaar: in Noord-Amerika brak de film het record voor de hoogste bruto-opbrengst op zijn openingsdag voor een musicalfilm. In het Verenigd Koninkrijk was het de best bezochte musicalfilm in zijn openingsweekend ooit. De film werd genomineerd voor acht Oscars en won in drie categorieën.

Waarin verschilt deze nieuwe tv-bewerking van de musical?

“Ik vond de musical verschrikkelijk!”

Aldus het ietwat schokkende oordeel van Andrew Davies, die het scenario schreef van de zesdelige tv-bewerking voor de BBC. De ervaren scenarioschrijver beloofde om “Victor Hugo's roman te redden uit de klauwen van die vreselijke musical met zijn inhoudsloze rijmelarij”.

De tv-bewerking, waarin een opvallend gebrek aan liedjes is, gaat dieper in op de verhalen van de personages.

Neem Fantine, de verweesde Parijse grisette in Hugo's verhaal. In dit nieuwe televisiedrama zien we hoe de rijke Félix Tholomyès haar het hof maakt, waarna hij haar keihard laat vallen en ze er alleen voor staat met hun kind Cosette. Felix is niet te zien in de musical, maar er wordt wel naar hem verwezen in het hartverscheurende nummer I Dreamed a Dream:

“He slept a summer by my side He filled my days with endless wonder He took my childhood in his stride But he was gone when autumn came”

In de musical [SPOILER ALERT] sluit Valjean zich aan bij de studentenbarricade aan de vooravond van de laatste aanval. Hoewel dit gebeurt voordat hij weet dat het een hopeloze zaak is, lijkt hij een volledig eervol motief te hebben. In de BBC-bewerking sluit hij zich aan bij de studenten vlak voordat de barricade wordt doorbroken en zijn zijn motieven duisterder: het is overduidelijk dat Valjean overweegt Marius te vermoorden om hem uit de buurt te houden van Cosette.

“Leugens, geweld, wreedheid .... Zo is de wereld”, zegt Valjean tegen de jonge Cosette – en dat kan zeker worden gezegd van deze duisterdere tv-bewerking. In deze zes uur lange spectaculaire dramaserie verbeeldt de bekende scenarioschrijver Andrew Davies het postrevolutionaire Frankrijk als een plaats die gedomineerd wordt door armoede, geweld en misdaad.

In deze gevaarlijke en onstabiele wereld volgen we een groep doodgewone Fransen (“les misérables”) die strijden tegen een samenleving die hen als oud vuil behandelt.

Wie zijn “les misérables”?

Dominic West, bekend van tv-series als The Affair, The Wire en de tv-film Burton and Taylor, speelt het hoofdpersonage Jean Valjean. Aan het begin van het verhaal heeft Valjean 19 jaar dwangarbeid achter de rug omdat hij een brood had gestolen. Wanneer hij wordt vrijgelaten, wil hij de rest van zijn leven niet meer de fout in gaan. Geen gemakkelijke taak aangezien hij door de jaren heen wordt achtervolgd door zijn ex-cipier Javert.

Een van de meest iconische schurken in de literatuur is Javert, hier briljant gespeeld door David Oyelowo. Hij is een gerespecteerd toneelacteur die Othello speelde tegenover Daniel Craig's Iago. Wellicht kent u hem ook als Dr. Martin Luther King in de bekroonde film Selma. Oudere kijkers kunnen zich hem herinneren als Danny Hunter in het BBC-spionagedrama Spooks. In Les Misérables wordt Javert gedreven door vergeldingsdrang, volgens hem de weg van rechtvaardigheid. Hij raakt geobsedeerd door het vernietigen van zijn oude vijand en het onthullen van Jean Valjean's nieuwe leven onder de alias Monsieur Madeleine.

Actrice Lily Collins, die misschien wel het meest bekend is voor haar rol als Sneeuwwitje tegenover Julia Robert's Koningin in de film Mirror Mirror, neemt de aangrijpende rol van Fantine op zich. Toevallig kwam de actrice tijdens een mode-evenement Anne Hathaway tegen die dezelfde rol speelde in de film van de musical. De Hollywood-actrice gaf haar het volgende advies: “verlies jezelf niet”, want Fantine is een zeer overweldigend personage. “Het gaat heel diep, en het is heel emotioneel.”

En niet te vergeten, alom geliefde Oscar-winnares Olivia Colman speelt de vreselijke Madame Thénardier. Deze rol kon niet verder afstaan van haar rol als koningin Anne in de film The Favourite of koningin Elizabeth II in het aankomende seizoen van de Netflix-hit The Crown. De grove en ordinaire Mme Thénardier runt samen met haar man herberg “Au Sergent de Waterloo”. Fantine denkt ten onrechte dat ze heel moederlijk is en laat haar dochter bij haar achter – zonder zich te realiseren dat ze van de jonge Cosette een slaaf zal maken.

Parijs in België!

Als de boulevards van Parijs u bekend voorkomen wanneer u naar deze nieuwe bewerking kijkt, kan dit kloppen. De cast van Les Misérables heeft zes maanden lang door de historische steden en dorpen van België gereisd!

Er is bijvoorbeeld een scène met een begrafenisstoet waarvoor een indrukwekkende boog nodig was. Het Jubelpark in Brussel vormde de perfecte locatie. Producent Chris Carey legt uit: “Voor dat moment hadden we een monumentale en omvangrijke locatie nodig. Het is eigenlijk meer een halve cirkel, maar voor de revolutie zal het eruitzien als een plein”.

Later in de serie is Gent de achtergrond voor het Parijs van de 19e eeuw. De unieke architectuur van de noord-westelijke Belgische stad bood het perfecte toneel voor de scènes van burgerlijke onrust – op één aspect na. De kenmerkende trapgevels van Gent waren te Vlaams en moesten door een CGI-team meer Parijs worden gemaakt.

Deze tv-bewerking opent met de slagvelden van Waterloo en de producenten wilden dit er zo authentiek mogelijk laten uitzien. Het filmen op locatie vond plaats op slechts 24 kilometer afstand van de echte slagvelden. Chris Carey onthulde: “We vonden gewoon een veld met een sloot en een vriendelijke boer en hebben dat veld opgedeeld. Vervolgens hebben we 20.000 man en 500 dode paarden toegevoegd met behulp van wat computeranimaties”.

Herkent u de vestingstad Limbourg, het Kasteel van Edingen, het Kasteel van Écaussinnes-Lalaing, de rivier in Namen, een voormalige gevangenis in Vilvoorde en Brussel zelf als het perfecte decor voor deze epische serie?

**De sterk bezette 6-delige tv-bewerking van Les Misérables, met in de hoofdrollen Dominic West, Olivia Colman en Lily Collins, gaat op 31 maart om 21:00 uur op BBC First in première. Mis het niet! **

By Steve Coats-Dennis